X

Informujemy, że na naszej stronie internetowej www.stn2013.pl wykorzystujemy pliki cookies. Modyfikowanie, blokowanie i usuwanie plików cookies możliwe jest przy użyciu przeglądarki internetowej. Więcej informacji na temat plików cookies można znaleźć w INFORMACJI DOTYCZĄCEJ PLIKÓW COOKIES

Polski | English
Facebook
Newsletter

Burgtheater
Lietuvos Nacionalinis Dramos Teatras
Dramaten Sztokholm
Teatr Aleksandrinski




Burgtheater

Termin pobytu: 03 / 06 - 04 / 06 / 13
Tytuł spektaklu:
Imprezy towarzyszące:

Początki wiedeńskiego Burgtheater sięgają połowy wieku XVIII, kiedy cesarzowa Maria Teresa przekazała pałacową salę do gry w piłkę do dyspozycji trupy Karla Selliersa. W programie działającego od 1748 roku królewskiego teatru dworskiego znalazły się opery, balet oraz niemieckie komedie improwizowane.

W roku 1776 Józef II Habsburg położył kres dominacji francuskich i włoskich zespołów operowych, decydując, że na pierwszej scenie cesarstwa wystawiany powinien być przede wszystkim dramat niemieckojęzyczny. Teatr królewski otrzymał wówczas nazwę i status Niemieckiego Teatru Narodowego. Pierwszym jego dyrektorem został Franz Brockmann, który ustalił linię repertuarową: sztuki Gottholda Efraima Lessinga, Carla Goldoniego i Pierre'a-Augustina de Beaumarchais'ego. Odbyły się tu również prapremiery trzech oper Wolfganga Amadeusa Mozarta. Zgodnie z dekretem cesarskim, przedstawienia nie mogły mieć nieszczęśliwych zakończeń; adaptowano je więc, łącznie z tragediami Shakespeare'a.

W latach 1849-1867 teatrem kierował wybitny antreprener Heinrich Laube, który zreformował zespół i określił obowiązujące przez lata założenia programowe sceny narodowej. W roku 1876 zapadła decyzja o budowie dla niej nowej siedziby. Projekt zlecono parze architektów: Karlowi Hasenauerowi i Gottfriedowi Semperowi, który jednak ostatecznie wycofał się z umowy. Okazały gmach teatralny przy Ringstrasse, z unowocześnioną maszynerią sceny i elektrycznym oświetleniem, ozdobiony freskami Gustava i Ernsta Klimtów oraz Franza Matscha, został oficjalnie otwarty 14 października 1888 roku. Okazały napis „K.K. Hofburgtheater" - „Cesarsko-Królewski Teatr Dworski" pozostał na fasadzie budynku, nawet kiedy w roku 1919 dawny cesarski teatr dworski stał się w wyniku przemian polityczno-społecznych utrzymywanym przez państwo teatrem miejskim - Burgtheater. 8 września 1922 roku otwarta została scena kameralna przy Lisztstrasse - Akademietheater.

W okresie nazistowskim, pomimo usilnych starań dyrektora Lothara Müthela, nie udało się uchronić teatru od nacisków politycznych. Z repertuaru zniknęły sztuki autorów pochodzenia żydowskiego, także wielu aktorów musiało opuścić zespół z powodów „rasowych". W roku 1943 zaprezentowano tu propagandowy antysemicki spektakl według Kupca weneckiego Williama Shakespeare'a ze słynną rolą Shylocka w interpretacji Wernera Kraussa. Wkrótce scena została zamknięta. Podczas bombardowań w ostatnich miesiącach wojny gmach Burgtheater został zniszczony. Zanim oddano go do użytku po odbudowie 14 października 1955 roku, zespół pod kierownictwem Raoula Aslana występował na scenach w Akademietheater i Ronacher oraz Redoutensaal w Hofburgu.

Kiedy po podpisaniu traktatu państwowego w roku 1955 Austria znów stała się wolnym krajem, Burgtheater istotnie przyczynił się do kształtowania tożsamości narodowej i państwowej. Do repertuaru, oprócz klasycznych sztuk Shakespeare'a, Lopego de Vegi, Calderona, Goldoniego, Johanna Wolfganga Goethego i Friedricha Schillera, włączono współczesną dramaturgię niemieckojęzyczną: Carla Zuckmayera, Fritza Hochwäldera, Ferdinanda Brucknera, Franza Grillparzera, których inscenizowali tam najlepsi reżyserzy tego okresu: Adolf Rott, Walter Felsenstein, Berthold Viertel i Leopold Lindtberg. W zespole aktorskim znaleźli się m.in. Annemarie Düringer, Gusti Wolf, Käthe Gold, Inge Konradi, Josef Meinrad i Oskar Werner. Ich nazwiska wkrótce stały się symbolami austriackiego teatru.

Kolejni dyrektorzy Burgtheater coraz bardziej przeciwstawiali się jego mieszczańskiemu charakterowi, otrzymanemu w spadku po czasach cesarskich. Ernst Haeussermann (1959-1968) poszerzył repertuar o klasykę grecką i rzymską, a także o wiedeńskich modernistów: Arthura Schnitzlera i Hugona von Hofmannsthala. Ważnym wydarzeniem za czasów jego kierownictwa była produkcja Żywotu Galileusza z udziałem światowej sławy aktora Curda Jürgensa, która zakończyła bojkot Bertolta Brechta w austriackim teatrze. Gerhard Klingberg (1971-1976) położył nacisk na międzynarodową działalność teatru, inicjując jego pierwsze istotne zagraniczne występy gościnne, a przede wszystkim zapraszając do współpracy wielu wybitnych reżyserów, m.in. Giorgia Strehlera, Lukę Ronconiego, Jeana-Louisa Barraulta, Petera Halla, Terry'ego Handsa, Erwina Axera i Kazimierza Dejmka.

Claus Peymann (1986-1999) wprowadził na scenę dramaty Thomasa Bernharda, Elfriede Jelinek, Petera Handkego, Petera Turriniego i Wernera Schwaba. Jego dyrekcja obfitowała w konflikty, kumulujące w czasie prapremiery Placu bohaterów Bernharda, która odbyła się w stulecie nowego Burgu, w 1988 roku.  Dyrekcja ta utwierdziła jednak Burgtheater w pozycji jednego z najważniejszych teatrów europejskich.

W latach 1999-2009 dyrektorem Burgtheater był Klaus Bachler. Pod jego kierownictwem teatr zdobył wiele nagród jako stały gość międzynarodowych festiwali, m.in. w Berlinie, Edynburgu, Moskwie i Oslo. Począwszy od sezonu 2009/2010 funkcję dyrektora sprawuje Matthias Hartmann.

Obecnie teatr utrzymuje stały zespół ponad stu aktorów, do którego należą m.in. Sven Eric Bechtolf, Klaus Maria Brandauer, Corinna Kirchhoff, Ignaz Kirchner, Elisabeth Orth, Peter Simonischek, Branko Smarovski, Gert Voss i Birgit Minichmayr. Reżyserują tu m.in. Luc Bondy, Andrea Breth, Dieter Giesing, Martin Kušej i Thomas Langhoff. Kilka lat temu regularną współpracę z Burgtheater nawiązał Grzegorz Jarzyna.

Oprócz sceny głównej na 1175 miejsc siedzących i 85 stojących, teatr posiada również trzy sceny filialne: Vestibül (70 miejsc), Kasino am Schwarzenbergplatz (200 miejsc) oraz Akademietheater (466 miejsc siedzących i 32 stojące), a także dużą salę prób w dawnej Zbrojowni Cesarskiej.

 

 

Burgtheater w Polsce

1956 - Intryga i miłość Freidricha Schillera, reż. Adolf Rott; Koncert Hermanna Bahra, reż. Ulrich Bettac (Warszawa, Kraków)

1967 - Dziewczyny z przedmieścia Johanna Nestroya, reż. Leopold Lindtberg; Natan mędrzec Gotholda Efraima Lessinga, reż. Leopold Lindtberg (Warszawa)

2006 - [mede:a] według Eurypidesa, reż. Grzegorz Jarzyna (Międzynarodowy Festiwal Teatralny DIALOG-WROCŁAW)

2009 - Lew w zimie Jamesa Goldmana, reż. Grzegorz Jarzyna (Warszawskie Spotkania Teatralne, spektakl grany na scenie Teatru Narodowego)

2009 - Kobieta Diabeł Karla Schönherra, reż. Martin Kušej (Spotkanie Teatrów Narodowych w Warszawie)

 

 

Fot. Georg Soulek
fot. Georg Soulek
Fot. Georg Soulek




Logo Miasto Sto�eczne
Zadanie zostało zrealizowane dzięki wsparciu finansowemu Ministerstwa Kultury
i Dziedzictwa Narodowego oraz Miasta Stołecznego Warszawy.